Podstawowe zasady żywienia dojelitowego. 1. Temperatura pokojowa. Podawana choremu dieta nie może mieć ani zbyt wysokiej, ani zbyt niskiej temperatury. Jeśli jest zbyt chłodna, należy ją powoli i ostrożnie ogrzać w kąpieli wodnej, a następnie przed podaniem przechowywać w temperaturze pokojowej. Preparatów odżywczych pod żadnym Chory lub opiekun chorego chcąc skorzystać z procedury żywienia dojelitowego w domu jest zobowiązany wyrazić pisemną zgodę na żywienie dojelitowe w warunkach domowych. Zgodę na żywienie dojelitowe i inne czynności medyczne jak pobranie badań, wymianę zgłębnika itp. dokonuje się pisemnie podczas pierwszej wizyty lekarskiej na Może wystąpić u pacjentów, którzy mają wprowadzane leczenie żywieniowe. Objawia się zaburzeniami czucia i świadomości, może doprowadzić do śpiączki, osłabia siłę mięśni, powoduje niewydolność oddechową, kwasicę metaboliczną, zaburzenia rytmu serca, które mogą prowadzić nawet do zatrzymania akcji serca. Występuje u W Polsce obecnie większość chorych żywionych dojelitowo obejmowana jest opieką Programu Żywienia Dojelitowego w Warunkach Domowych, który daje możliwość stałego kontaktu telefonicznego i mailowego z zespołem żywieniowym w godzinach pracy ośrodka prowadzącego żywienie, oraz – w razie potrzeby – możliwość hospitalizacji CZYTAJ WIĘCEJ: ŻYWIENIE W TRAKCIE CHEMIOTERAPII. Zalecenia żywieniowe w trakcie leczenia radioterapią. Podobnie jak w przypadku chemioterapii, komórki stale proliferujące są najbardziej wrażliwe na działanie promieniowania. W przypadku radioterapii efekt toksyczny leczenia ograniczony jest jednak do napromieniowanego regionu ciała. Pacjent, u którego prowadzi się żywienie dojelitowe, dostaje specjalnie przygotowane mieszaniny zawierające białka, tłuszcze, węglowodany, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe oraz wodę podawane przez przetokę odżywczą lub zgłębnik. W przypadku leczenia żywieniowego pozajelitowego (w warunkach domowych) jest podobnie. 8QOqGgx. 1 2007-01-20 19:49:28 nutrimed New member Nieaktywny Zarejestrowany: 2007-01-20 Posty: 1 Temat: GASTROSTOMIA - LECZENIE żYWIENIOWE Miło nam poinformować że od początku bieżącego roku NFZ finansuje nową procedurę - żywienie dojelitowe w warunkach domowych. Dotyczy to wszystkich dzieci i dorosłych wymagających żywienia poprzez sondy żołądkowe , gastrostomie i jejunostomie. NZOZ Nutrimed jest siecią NZOZ-ów profesjonalnie zajmującą się żywieniem dojelitowym oraz pozajelitowym. Działamy w woj. małopolskim, świętokrzyskim, podkarpackim i dolnośląskim w oparciu o kontrakty w NFZ. Oznacza to, że zarówno sprzęt (sondy, strzykawki ) , specjalistyczne odżywki jak i opieka pielęgniarsko-lekarska są dla Państwa BEZPŁATNE. Zainteresowanych prosimy o kontakt – tel. 604-173-582. 2 Odpowiedź przez waga34 2007-02-07 14:26:22 waga34 New member Nieaktywny Zarejestrowany: 2007-02-07 Posty: 1 Odp: GASTROSTOMIA - LECZENIE żYWIENIOWE opiekuję sie chorym z gastrostomia muszę podać Polprazol jak to zrobićczy ktoś mi pomoże 3 Odpowiedź przez Roman77 2015-04-01 08:48:27 Roman77 New member Nieaktywny Zarejestrowany: 2015-04-01 Posty: 1 Odp: GASTROSTOMIA - LECZENIE żYWIENIOWE Jest to bardzo przyzwoite i tolerowane po .... Ty pokręcił umieszczenie go .... Dzięki znaczne środki na umieszczenie go ..... !!! Cut down your exam stress by using our latest exam and high quality and testkingmcdst demos. We provide updated keiseruniversity questions. Poradnia Żywieniowa świadczy kompleksową opiekę nad pacjentem żywionym dojelitowo w warunkach domowych. Opieka jest w całości refundowana przez NFZ , czyli Pacjent nie ponosi żadnych kosztów. Opieka w warunkach domowych obejmuje: przygotowanie pacjenta lub opiekunów do leczenia żywieniowego w warunkach domowych,zapewnienie ciągłego kontaktu telefonicznego z pacjentem lub opiekunami, program badań kontrolnych zgodnie z terminarzem wizyt oraz według potrzeb w poradni prowadzącej leczenie pacjentów żywionych dojelitowo w warunkach domowych lub domu pacjenta,dostarczanie preparatów, sprzętu (w tym nieodpłatne wypożyczanie pomp do żywienia dojelitowego, jeśli istnieją wskazania) i niezbędnych środków opatrunkowych do domu pacjenta,zapewnienie hospitalizacji w przypadku podejrzenia lub wystąpienia powikłań leczenia żywieniowego oraz innych wskazań wymagających leczenia szpitalnego związanych z leczeniem żywieniowym,udrożnienie lub poprawę mocowania zgłębnika lub naprawę zgłębnika lub przetoki – według potrzeb,transport pacjenta do ośrodka w celu badań lub hospitalizacji w przypadku wskazań do transportu medycznego jeżeli wykonanie badań lub hospitalizacja związane są z prowadzonym leczeniem żywieniowym. Do żywienia dojelitowego w domu kwalifikuje: Szpital (Szpital wydaje również skierowanie do Poradni Żywieniowej)Poradnia Żywieniowa (Poradnia Żywieniowa prowadzi dalsze żywienie dojelitowe w domu pacjenta) W celu objęcia programem żywienia dojelitowego w warunkach domowych należy zarejestrować pacjenta w Poradni Żywieniowej. Żywienie dojelitowe w warunkach domowych jest wskazane u pacjentów ze sprawnym przewodem pokarmowym (zachowana drożność, perystaltyka oraz wchłanianie), u których odżywianie doustne nie jest wystarczające do zaspokojenia ich zapotrzebowania na substancje odżywcze. Opieka żywieniowa prowadzona w warunkach domowych jest rozwiązaniem dla pacjentów, którzy nie mogą odżywiać się doustnie lub żywienie tego typu jest niewystarczające, ale ich stan zdrowia nie wymaga opieki szpitalnej. Pacjenci korzystający z żywienia dojelitowego muszą mieć prawidłowo funkcjonujący przewód pokarmowy i założony do niego sztuczny dostęp. Podstawowe informacje Czym jest leczenie dojelitowe? Żywienie dojelitowe polega na podawaniu białka lub źródeł białka, energii, elektrolitów, witamin, pierwiastków śladowych i wody w postaci specjalnie przygotowanej diety przemysłowej przez zgłębnik (sondę, gastrostomię) do przewodu pokarmowego Określenie „dieta przemysłowa” jest w tym kontekście raczej mylące, ponieważ składniki pokarmowe tej żywności pochodzą z naturalnych źródeł, takich jak białka z mleka, tłuszcze z olejów roślinnych i węglowodany ze skrobi. Nazwa wiąże się z przemysłowym, farmaceutycznym wytwarzaniem tych preparatów. Diety przemysłowe są w większości zbilansowane, tzn. wszystkie składniki, których organizm potrzebuje (białka, tłuszcze, witaminy, mikroelementy i minerały, wodę), są w nich zawarte w odpowiedniej ilości. Nie zawierają one praktycznie cholesterolu, a tłuszcze są tak dobrane, że zapobiegają chorobom układu krążenia (m. in. są to cenne kwasy tłuszczowe z oleju rybnego). Większość diet przemysłowych podawanych przez sondę zawiera również błonnik, by zapewnić zdrowe trawienie. Wybrane preparaty to diety specjalistyczne zawierające niektóre składniki odżywcze lub ich określoną część. Przy poniższych wskazaniach lekarz może zalecić Ci żywienie dojelitowe: niedożywienie lub niedostateczne odżywianie w następstwie urazu lub chorobyzaburzenia połykaniazwężenia górnego odcinka przewodu pokarmowegorozległe oparzeniazespół krótkiego jelitapooperacyjne przetoki jelitowepowikłania pooperacyjnechoroby zapalne jelitokres chemio- i radioterapiizaburzenia trawienia i wchłanianiaokres po zakończeniu żywienia pozajelitowegowyniszczeniedługo gojące się ranyowrzodzenie podudzi (odleżyny)psychogenne zaburzenia odżywiania (jadłowstręt)choroby zakaźne (np. wyniszczenie w AIDS) Przeciwskazania do żywienia dojelitowego to między innymi: niedrożność przewodu pokarmowegoatonia żołądka i jelitciężkie oparzenieuraz wielonarządowyostre stany zapalne jamy brzusznejwstrząs Leczenie w szpitalu Aby dostarczyć wszystkie składniki do organizmu inaczej niż doustnie (żywienie dojelitowe), konieczne jest założenie lub wytworzenie przetoki i założenie sztucznego dostępu. W praktyce oznacza to wytworzenie specjalnego dojścia, np. do żołądka (gastrostomia, PEG) lub jelita (jejunostomia). Założenie sztucznego dostępu do przewodu pokarmowego powinien wykonać lub nadzorować lekarz przeszkolony w tym zakresie. Bezpośrednio do zglębników dojelitowych (sond odzywczych ) lub przetok odżywczych podawane są mieszaniny żywieniowe oraz płyny. W żywieniu dojelitowym powinno się stosować jedynie diety przemysłowe. Zmiksowana dieta kuchenna może nie pokrywać pełnego zapotrzebowania organizmu na substancje odżywcze, a źle przygotowana może spowodować zapychanie przetok. Sprawdź, czy otrzymałeś wszystkie informacje dotyczące prawidłowego leczenia, tj: jaki jest cel leczeniaile będzie trwało leczeniew jaki sposób podawane będą składniki odżywczekiedy i w jaki sposób zostanie określona skuteczność leczeniaz jaką częstotliwością podawane będą składniki odżywczejak podawane będą inne lekico powinno Cię zaniepokoićjakie kroki należy podjąć po opuszczeniu szpitalajaką opiekę medyczną można otrzymaćsprawdź, czy otrzymałeś pełną dokumentację przy wypisie ze szpitala i skierowania do dalszej opieki medycznej Zakończenie leczenia Lekarz podejmie decyzję o zakończeniu leczenia, kiedy spełniony zostanie przynajmniej jeden z poniższych warunków:potrzeby żywieniowe chorego mogą być zaspokojone przez odżywianie drogą doustnąkiedy pojawiają się powikłania leczeniastan chorego pogorszył się na tyle, że niemożliwe jest dalsze bezpieczne odżywianie dojelitowe i konieczne jest przejście na żywienie pozajelitowejeśli chory lub opiekunowie wspólnie z lekarzem uznają, że dalsze leczenie nie przyniesie oczekiwanych korzyści Leczenie w domu Na czym polega żywienie dojelitowe w domu? Domowe żywienie dojelitowe oznacza podawanie w domu pacjenta właściwej ilości wszystkich potrzebnych składników pokarmowych. Żywienie dojelitowe w domu jest to program kompleksowej opieki nad pacjentem, u którego z powodu braku możliwości przyjmowania pokarmu drogą doustną, w ilości wystarczającej do utrzymania przy życiu, został wytworzony sztuczny dostęp do przewodu pokarmowego (np.: PEG, gastrostomia, jejunostomia, zgłębnik nosowo-żołądkowy). Przez odpowiednio stworzony dostęp podawana jest specjalna żywność, a pacjent nie wymaga już dalszego pobytu w szpitalu. Program opieki obejmuje indywidualne ustalenie odpowiedniego planu żywienia. Żywienie odbywa się przy użyciu specjalnej żywności (diety przemysłowe) drogą inną niż doustna. Dzięki tej formie leczenia możliwa jest poprawa lub utrzymanie stanu zdrowia, sukcesywne odzyskiwanie zdrowia, poprawa komfortu życiawłaściwe przygotowanie pacjenta, rodziny i opiekunów do sprawowania opieki nad żywionym dojelitowo w domukompleksową opiekę medyczna obejmującą regularne wizyty kontrolne lekarza i pielęgniarki w domu pacjenta lub w poradni oraz badania kontrolne krwi i moczu (średnio 1 raz na 3 miesiące)dostarczanie produktów i sprzętu do żywienia dojelitowego oraz środków dezynfekcyjnych i opatrunkowych do domu pacjentazapewnienie pompy do żywienia dojelitowego, jeżeli jest taka potrzebaciągły kontakt telefoniczny z zespołem prowadzącym leczenie Do żywienia dojelitowego w domu kwalifikuje: Szpital (Szpital wydaje również skierowanie do Poradni Żywieniowej) Poradnia Żywieniowa (Poradnia Żywieniowa prowadzi dalsze żywienie dojelitowe w domu pacjenta) W celu objęcia programem żywienia dojelitowego w warunkach domowych należy zarejestrować pacjenta w Poradni Żywieniowej. Żywienie dojelitowe w domu jest w całości refundowane przez NFZ. Wskazania do żywienia dojelitowego w warunkach domowych Żywienie dojelitowe w warunkach domowych jest wskazane u pacjentów ze sprawnym przewodem pokarmowym (zachowana drożność, perystaltyka oraz wchłanianie), u których odżywianie doustne nie jest wystarczające do zaspokojenia ich zapotrzebowania na substancje dojelitowe w warunkach domowych stosowane jest w przypadkach poniższych schorzeń: Schorzenia neurologiczne z zaburzeniami połykania: stan po udarze mózgumózgowe porażenie dziecięcestan po urazie OUNstwardnienie rozsianedemencja (Ch. Alzheimera, Ch. Parkinsona)stwardnienie zanikowe boczneguzy mózguwszystkie schorzenia neurologiczne uniemożliwiające połykanie Choroby nowotworowe: nowotwory głowy i szyinowotwory górnego odcinka przewodu pokarmowegonowotwory klatki piersiowejokresowo zaburzenia jedzenia w trakcie chemio i radioterapii oraz leczenia operacyjnego różnych nowotworów Ten rodzaj świadczenia (żywienie dojelitowe w warunkach domowych) stosuje się również w Domach Pomocy Społecznej i Hospicjach Domowych. Sposoby żywienia dojelitowego W ramach żywienia dojelitowego możesz być leczony w różny sposób, poprzez: Żywienie dożołądkowe, za pomocą: zgłębnika nosowo-żołądkowego gastrostomii klasycznej PEG (Przezskórna Endoskopowa Gastrostomia) Żywienie dojelitowe, za pomocą: zgłębnika nosowo-jelitowy jejunostomii mikrojejunostomii W obydwu przypadkach żywienie może być prowadzone kilkoma sposobami podania diety przemysłowej (metodą bolusa, grawitacyjnie, przez pompę). Krok po kroku Szczegółowego instruktażu, jak postępować przy prowadzeniu żywienia domowego, udzielić powinien każdemu choremu i opiekunowi zespół leczący. Warto w trakcie prowadzenia leczenia żywieniowego w domu postępować zgodnie z pewnymi zasadami, które pozwolą uniknąć wielu powikłań. Przy odbiorze preparatów należy sprawdzić:nazwę specjalnej żywności na opakowaniu, czy zgadza się z zalecaną przez lekarza,datę ważności i stan opakowań, w razie wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem lub pielęgniarką z zespołu żywność z krótszym terminem ważności należy zużyć w pierwszej żywność w opakowaniu typu worek po otwarciu należy zużyć w ciągu 24 żywność w butelkach szklanych należy podać w ciągu 8 godzin od do podawania diet należy wymieniać co 24 jest używanie strzykawek każdorazowo umyć ręce przed wszystkimi czynnościami, związanymi z podawaniem specjalnej z założoną przetoką odżywczą nie należy układać na lewym boku ze względu na możliwość przedostawania się treści z żywionych dojelitowo należy w trakcie karmienia, o ile tylko to możliwe, sadzać (lub podnosić górną część ciała). Należy unikać ułożenia chorego na lewym boku w trakcie i po karmieniu. Karmienie w pozycji leżącej grozi zachłystowym zapaleniem płuc. Podczas podaży specjalnej żywności pacjent powinien być w pozycji półsiedzącej pod kątem 45°. Nie należy karmić pacjenta leżącego w pozycji płaskiej, na wznak, poza sytuacją, gdy inna pozycja jest niemożliwa i wyraził na to zgodę żywność podawana pacjentowi powinna mieć temperaturę pokojową. Nie należy podawać specjalnej żywności zbyt chłodnej. Jeżeli specjalna żywność była przechowywana w chłodniejszym pomieszczeniu należy wstawić ją do pomieszczenia o temperaturze pokojowej lub umieścić całe opakowanie w pojemniku z wodą o temperaturze max 36 C. Należy zapewnić podawanie diety z odpowiednią prędkością (zleconą przez lekarza). Nie należy podgrzewać specjalnej żywności w mikrofalówce czy na żywność należy podawać z odpowiednią prędkością zleconą przez lekarza prowadzącego. Nie należy podawać specjalnej żywności zbyt szybko!Przed rozpoczęciem podawania specjalnej żywności, a także po jej zakończeniu, należy przepłukać zgłębnik lub gastrostomię (zwykle wodą), co zapobiega zatkaniu się trakcie podawania specjalnej żywności nie należy podawać leków. Aby podać lek należy przerwać dostarczanie specjalnej żywności na około 15-30 minut. Jak podawać leki pacjentom żywionym dojelitowo? Często leki po odpowiednim przygotowaniu podaje się po prostu 15-30 minut przed przed podaniem należy dokładnie rozkruszyć w moździerzu i zmieszać z przegotowaną wodą (chłodną lub o temperaturze pokojowej). Podawanie specjalnej żywności Pamiętaj! Przy diecie dojelitowej należy stopniowo zwiększać dawkę. Poniżej możesz sprawdzić standardy prędkości oraz optymalnego czasu podawania żywności specjalnej. Jeśli tylko coś budzi Twoje wątpliwości, poproś lekarza, aby wyjaśnił Ci, jak należy postępować. Zalecany sposób podaży diet kompletnych standardowych (1kcal/ml) (wartości maksymalne): Uwaga! Lekarz na początku może zalecić ci rozcieńczanie diety wodą lub płynem fizjologicznym. Żywienie dojelitowe można prowadzić następującymi sposobami: bolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o dużej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 4-6 razy w ciągu dobymikrobolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o mniejszej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 6-9 razy w ciągu dobywlew ciągły – jest to ciągła podaż diety przy użyciu zestawu do przetoczenia. Odbywa się przez różny okres czasu w zależności od stanu chorego, rodzaju dostępu i objętości specjalnej żywności. Wlew można wykonywać metodą grawitacyjną lub za pomocą pompy dojelitowej. Najczęściej taki wlew odbywa się z przerwą nocną Pamiętaj! Przy diecie dojelitowej należy stopniowo zwiększać dawkę. Poniżej możesz sprawdzić standardy prędkości oraz optymalnego czasu podawania żywności specjalnej. Jeśli tylko coś budzi Twoje wątpliwości, poproś lekarza, aby wyjaśnił Ci, jak należy sposób podaży diet kompletnych standardowych (1kcal/ml) (wartości maksymalne): Uwaga! Lekarz na początku może zalecić ci rozcieńczanie diety wodą lub płynem dojelitowe można prowadzić następującymi sposobami:Bolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o dużej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 4-6 razy w ciągu dobyMikrobolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o mniejszej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 6-9 razy w ciągu dobyWlew ciągły – jest to ciągła podaż diety przy użyciu zestawu do przetoczenia. Odbywa się przez różny okres czasu w zależności od stanu chorego, rodzaju dostępu i objętości specjalnej żywności. Wlew można wykonywać metodą grawitacyjną lub za pomocą pompy dojelitowej. Najczęściej taki wlew odbywa się z przerwą nocną. Podłączanie sondy:Umyć ręce. Przepłukać sondę ok. 10 ml przegotowanej, ostudzonej do temperatury pokojowej wody lub soli fizjologicznej. Sprawdzić wygląd diety. Wstrząsnąć opakowanie w celu wymieszania dietyZawiesić opakowanie na wys. ok. 1 m powyżej żołądka pacjentaZamknąć zacisk rolkowyPołączyć przyrząd z opakowaniem dokręcając nakrętkęNapełnić komorę kroplowąOtworzyć zacisk rolkowy i napełnić przewód dietąZamknąć przewód rolkowy i podłączyć przyrząd do zgłębnika, zachowując zasady aseptyki tak, aby nie zakazić światła przyrząduWyregulować szybkość wlewu zgodnie z zaleceniem lekarza Przepłukiwanie sondy przed podażą i po podaży żywności:Przy każdej zmianie pojemnikaPrzed każdą przerwą4 x dziennie przy ciągłym wlewie20-30 ml wody lub soli fizjologicznejCodzienna wymiana przyrządów do podawania dietPrędkość podawania diety we wlewie grawitacyjnym, należy ustalić wg następującego sposobu. Obliczenie ilości kropel na minutę:Objętość specjalnej żywności w ml x 20 kropli / Czas trwania podaży specjalnej żywności w minutach = ilość kropli na 1 ml odpowiada 20 kroplom!Tabela przeliczania ilości kropli / min na prędkość w ml/ godz. Upewnij się, że masz zestaw w wersji do pompy i do właściwego opakowania (butelka lub worek).Umyj dokładnie położenie sondy (zgłębnika)/ gastrostomii. Najlepiej sprawdzić, czy znacznik na sondzie (zgłębniku)/ gastrostomii nie przesunął się w stosunku do oryginalnego położenia. W przypadku sondy dożołądkowej można strzykawką przez sondę (zgłębnik)/ gastrostomię odciągnąć kilka ml treści z żołądka i zakropl ją na papierek lakmusowy,sprawdzając czy jest to kwaśna treść żołądkowa. Nie jest to jednak postępowanie rutynowe. Przed wyciągnięciem treści i po tej czynności przepłucz sondę (zgłębnik)/ gastrostomię wodą. Jeśli pH jest większe niż 5,5 nie należy podawać diety. Sprawdź pH jeszcze raz po 30–60 minutach. Jeśli pH nadal jest powyżej 5,5, skontaktuj się z lekarzem lub pielęgniarką. Jeśli położenie zgłębnika jest właściwe (pH mniejsze niż 5,5), możesz podawać specjalną przed odciągnięciem treści pokarmowej ze zgłębnika i po tej czynności przepłucz sondę (zgłębnik)/ gastrostomię czy rodzaj specjalnej żywności zgadza się z zaleceniem delikatnie pojemnik ze specjalną powinien znajdować się w pozycji półleżącej (pod kątem 45° lub większym). Jeżeli nie jest to możliwe, głowa powinna być podniesiona przy pomocy linię w przeznaczone do tego miejsce w pompie i zamknij pompę i napełnij zestaw do zapacaną przez lekarza prowadzącego prędkość przepływu, objętość docelową oraz czas podawania specjalnej zakończeniu podawania, nabierz do strzykawki 20–40 ml przegotowanej wody lub soli fizjologicznej o temperaturze pokojowej (lub inną ilość zaleconą przez lekarza lub pielęgniarkę) i przepłucz sondę (zgłębnik)/ dotykania wewnętrznych części pojemnika z żywnością specjalną i zestawów, ponieważ strefa wewnątrz opakowania jest sterylna, a na dłoniach przenoszone są bakterie. Żywność specjalną można również podawać bez używania zestawów, tzw. bolusem. Bolus polega na jednorazowym podaniu większej objętości specjalnej żywności za pomocą strzykawki, bezpośrednio do sondy (zgłębnika) lub gastrostomii. Podawanie w bolusie jest wygodniejsze dla pacjenta, gdyż trwa krócej. Ze względu na podanie w krótkim czasie dużej ilości składników odżywczych może powodować dyskomfort, wzdęcia lub biegunkę (jak przeciwdziałać biegunkom – przekierowanie do: Co należy robić przy kłopotach z trawieniem)Przygotuj:strzykawkę 50, 100 lub 200 mlprzegotowaną i ostudzoną do temperatury pokojowej wodęspecjalną żywnośćUmyj dokładnie położenie sondy (zgłębnika)/ gastrostomii. Należy sprawdzić czy, znacznik na sondzie (zgłębniku)/ gastrostomii nie przesunął się w stosunku do oryginalnego położenia. W przypadku sondy dożołądkowej można strzykawką przez sondę (zgłębnik) odciągnąć kilka ml treści z żołądka i zakroplić ją na papierek lakmusowy, sprawdzając czy jest to kwaśna treść żołądkowa. Nie jest jednak to postępowanie rutynowe. Przed wyciągnięciem treści i po tej czynności przepłucz sondę (zgłębnik)/ gastrostomię wodą. Jeśli pH jest większe niż 5,5 nie należy podawać specjalnej żywności. Sprawdź pH jeszcze raz po 30–60 minutach. Jeśli pH nadal jest powyżej 5,5, skontaktuj się z lekarzem lub przed odciągnięciem treści pokarmowej ze zgłębnika i po tej czynności przepłucz sondę (zgłębnik)/ gastrostomię położenie zgłębnika jest właściwe (pH mniejsze niż 5,5), możesz podawać specjalną czy rodzaj specjalnej żywności zgadza się z zaleceniem delikatnie pojemnik ze specjalną powinien znajdować się w pozycji półleżącej (pod kątem 45° lub większym). Jeżeli nie jest to możliwe, głowa powinna być podniesiona przy pomocy do strzykawki 20–40 ml przegotowanej wody o temperaturze pokojowej (lub inną ilość zaleconą przez lekarza lub pielęgniarkę) i przepłucz sondę (zgłębnik)/ tłok ze strzykawki i włóż jej końcówkę w końcówkę sondy (zgłębnika)/ wlej specjalną żywność do pustej strzykawkę powyżej sondy (zgłębnika)/ gastrostomii i pozwól specjalnej żywności swobodnie przepłynąć. Nie przepychaj jej na specjalna żywność przepływa zbyt wolno, podnieś strzykawkę nieco wyżej lub włóż tłok do strzykawki i delikatnie nim zakończeniu podawania specjalnej żywności przepłucz ponownie sondę (zgłębnik)/ gastrostomię 20–40 ml przegotowanej wody o temperaturze udrożniamy sondy/ gastrostomii mechanicznie np. za pomocą prowadnicy. W przypadku zapchania sondy (zgłębnika)/ gastrostomii, natychmiast zgłoś problem lekarzowi prowadzącemu. Podawanie leków zaleconych przez lekarza prowadzącego Należy: bolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o dużej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 4-6 razy w ciągu dobymikrobolusy – jest to podaż żywności specjalnej przy użyciu strzykawki o mniejszej objętości, liczba karmień najczęściej wynosi 6-9 razy w ciągu dobywlew ciągły – jest to ciągła podaż diety przy użyciu zestawu do przetoczenia. Odbywa się przez różny okres czasu w zależności od stanu chorego, rodzaju dostępu i objętości specjalnej żywności. Wlew można wykonywać metodą grawitacyjną lub za pomocą pompy dojelitowej. Najczęściej taki wlew odbywa się z przerwą nocną Modyfikacje powyższych metod obejmują: żywienie przerywane – podaż specjalnej żywności odbywa się w następujący sposób: 3 godziny – wlew specjalnej żywności, następnie przerwa na około 2 godziny, następnie ponowna podać, nocne (zalecane u pacjentów np. z mukowiscydozą) – podaż specjalnej żywności metodą wlewu ciągłego przez noc, najczęściej podczas snu (ok. 10-12 godzin) Pielęgnacja Pielęgnacja gastrostomii PEG Jest wiele rodzajów gastrostomii i może się zdarzyć, że niektóre typy zgłębnika gastrostomijnego wymagają szczególnej pielęgnacji. Należy zawsze zapoznać się dokładnie z zaleceniami producenta! Poniżej przedstawiono ogólne uwagi dotyczące pielęgnacji. Bezpośrednio po założeniu gastrostomii endoskopowej typu PEG (zwykle przez 14 dni do czasu wytworzenia kanału skórnego) Umyj dokładnie zacisk mocujący na zewnętrzny dysk wody lub soli fizjologicznej, delikatnie oczyść okolice przetoki. Następnie osusz dokładnie to zewnętrzną płytką mocującą umieść jałowy opatrunek w kształcie litery Y, tak aby zostawić odrobinę luzu, około 2-3 mm. Zbyt mocne dociśnięcie płytki może spowodować należy codziennie obracać o 180 stopni oraz delikatnie wsuwać i wysuwać, najlepiej podczas 14 dni po założeniu gastrostomii nie należy się kąpać w wannie, ani w basenie. WAŻNE! Przetoka potrzebuje około 14 dni na zagojenie. Dokładna pielęgnacja skóry wokół niej redukuje ryzyko infekcji i podrażnienia. Przez pierwsze 24 godziny zewnętrzny dysk mocujący powinien przylegać do skóry (niezbyt ściśle). Po tym czasie należy poluzować dysk na odległość 2-3 mm w celu umieszczenia opatrunku. W pierwszej dobie od założenia nie należy obracać drenem. W ciągu pierwszych 7 dni opatrunek należy zmieniać codziennie. Potem co 2-3 dni. Po zagojeniu się przetoki Umyj dokładnie zewnętrzny dysk mocujący, tak aby móc pod nim umyć skórę wokół przetoki łagodnym roztworem wody z mydłem. Osusz dokładnie skórę i zewnętrzny dysk delikatnie gastrostomię (na około 1,5 cm) do środka i obróć o 180°. Należy tak robić, aby zapobiec przyrośnięciu gastrostomii do ściany żołądka. Najlepiej przekręcaj zgłębnik wyciągnij zgłębnik do poprzedniej pozycji. Przesuń z powrotem zewnętrzny dysk mocujący na odległość około 2-3 mm od mocujący trzeba dopasować za każdym razem, gdy pacjent przybierze lub straci na wadze. UWAGA! Do pielęgnacji skóry nie należy używać kremów, maści oraz talku (chyba że lekarz zaleci inaczej). Mogą one uszkodzić zgłębnik oraz spowodować podrażnienie skóry, a w konsekwencji stan zapalny. Do pielęgnacji skóry wokół przetoki nie należy używać środków odkażających typu skinsept. Polecane są środki typu softasept. Po całkowitym zagojeniu się przetoki można się kąpać, a nawet pływać. Należy upewnić się, czy zgłębnik jest zamknięty i założony jest łącznik. Po kąpieli zawsze należy dokładnie osuszyć okolice gastrostomii. Ułożenie chorego podczas karmieni Pacjenci leżący – pozycja półleżąca Karmienie powinno odbywać się przy ułożeniu z górną połową ciała uniesioną (pod kątem 45° lub większą). Jeżeli nie jest to możliwe głowa powinna być podniesiona przy pomocy poduszek. Taka pozycja pozwala na łatwiejsze przesuwanie pokarmu do dalszych części przewodu pokarmowego, a także zapobiega dostaniu się pokarmu do układu oddechowego. Należy unikać pozycji na lewym boku, ponieważ istnieje możliwość przeciekania przez przetokę. Pacjenci, którzy nie muszą leżeć w łóżku – pozycja siedząca, wyprostowana Aby treść pokarmowa nie cofnęła się do zgłębnika, pacjent do dwóch godzin po karmieniu powinien zostać w pozycji pionowej. Podawanie specjalnej żywności Karmienie dieta przemysłową należy zacząć nie wcześniej niż 6 do 8 godzin po założeniu PEG. Wcześniej do gastrostomii mogą być podawane wlewy kroplowe (grawitacyjne) sterylnych podamy choremu 15-30 minut przed karmieniem skórkę od chleba do żucia, gumę czy cukierka do ssania, pobudzimy wydzielanie soków trawiennych. Należy zawsze zapytać lekarza, czy można to konieczne jest zachowanie przerwy nocnej w karmieniu – co najmniej 4 do 8 żywność powinna być podawana bez podgrzewania czy schładzania, najlepiej w temperaturze chory ma częściowo zachowaną zdolność przełykania, można podawać mu w małych ilościach letnie płyny (herbata, woda mineralna niegazowana). Jeżeli pacjent zjada śladowe ilości pokarmów drogą naturalną warto po jedzeniu doustnym przepłukać zapobiegać zatkaniu się zgłębnika, przed rozpoczęciem każdego posiłku i po zakończeniu (i nie rzadziej niż co 8 h) zgłębnik trzeba przepłukać 25 ml wody przegotowanej (używać strzykawki min. 30 ml)Należy pamiętać o higienie jamy ustnej i nosa, nawet gdy chory nie przyjmuje niczego doustnie. Zaleca się płukanie jamy ustnej naparami z ziół lub gotowymi ziołowymi preparatami. Gdy pojawi się grzybica należy skontaktować się z pierwsze 14 dni po założeniu PEG, gdy pozwala na to stan pacjenta, lepiej korzystać z natrysku niż kąpieli w wannie. Po umyciu zawsze należy starannie osuszyć przetokę. Pielęgnacja Jałowy opatrunek zakładamy pod zewnętrzną płytkę mocującą w ten sposób, aby zostawić ok. 2-3 mm luzu. Gdy dociśniemy płytkę do skóry zbyt mocno, mogą powstać zmiana opatrunku powinna mieć miejsce rano, kolejnego dnia po zabiegu. Przez pierwszy tydzień po założeniu PEG opatrunek zmieniamy codziennie, a po wstępnym gojeniu się rany co 2-3 ranę pod względem krwawienia, wysięku, zaczerwienienia, stwardnienia i odczynów alergicznych – zwłaszcza u chorych otyłych, u pacjentów z cukrzycą, niedożywionych i przyjmujących leki immunosupresyjne. Powinno się codziennie dezynfekować skórę w okolicach rany, np. preparate, Softasept. Nie używamy do tego preparatów zawierających fenoksyetanol (np. Octanisept ) i jodynę (Betadine, Povidone, Braunol ), ponieważ mogą niszczyć celu umycia i dezynfekcji okolic przetoki trzeba poluzować zewnętrzną płytkę mocującą i odsunąć ją od skóry na ok. 1-2 cm. Oczyścić skórę,osuszyć ją i przysunąć płytkę na pozycję ok. 2 mm od skóry. Płytka mocująca zewnętrzna ma zapobiegać przesuwaniu się zgłębnika. Po całkowitym zagojeniu się przetoki skórę wystarczy umyć wodą z mydłem (pH 5,5).Przed założeniem opatrunku osuszyć dokładnie skórę i zgłębnik. Nie nakładać kremów i talku w okolicach PEG, gdyż mogą podrażnić skórę i być przyczyną powstania zakażenia przetoki. Mogą także źle oddziaływać na materiał, z którego wykonany jest zgłębnik, powodując jego przeciek lub rozciągnięcie. Krem zawiera tłuszcz, który może sprawić, że dysk zewnętrzny ześlizgnie się, zgłębnik zacznie się przemieszczać, co wzmaga ryzyko przecieku w trakcie karmienia i może być przyczyną trzeba codziennie obracać o 180 stopni, najlepiej podczas mycia. W tym celu należy poluzować płytkę mocującą zewnętrzną, zostawiając zacisk D bez zmian. Płytkę posunąć do góry, oczyścić skórę oraz zgłębnik. Potem wsunąć zgłębnik na ok. 1,5 cm w przetokę, obrócić o 180 stopni i z powrotem podciągnąć do góry. Następnie osuszyć zgłębnik i skórę, a następnie przesunąć płytkę mocującą zewnętrzną na poprzednią pozycję (ok. 2 mm od skóry).Zgłębnik powinno się zabezpieczyć przed przesuwaniem przez przymocowanie go do skóry przylepcem lub przypięcie specjalnym mocowaniem do przepłukiwanie zgłębnika minimalizuje ryzyko zatkania. Gdy mimo to do tego dojdzie, powinno wystarczyć przepłukanie wodą gazowaną lub roztworem napoju typu cola. Nie można też przepychać zgłębnika, bo można go uszkodzić. W przypadku trudności poprosić o pomoc zgłębnik wypadnie, na przetokę kładziemy czysty i suchy ręcznik albo gazę i wzywamy lekarza. Należy natychmiast założyć zgłębnik by przetoka nie zaczęła zarastać. Gdy zgłębnik przecieka albo pękł zgłaszamy to lekarzowi – jest możliwość wymiany części lub całego zgłębnika. Pielęgnacja jejunostomii Okolice jejunostomii powinny być myte codziennie, aby uniknąć zakażenia. Przygotuj: sterylną wodę lub roztwór soli fizjologicznejgazę opatrunkowąumyj dokładnie ręcepozostaw zacisk mocujący na miejscu. Jeżeli wokół jejunostomii założone są szwy, obejrzyj dokładnie, czy nie są poluzowane lub któregoś nie brakujeobejrzyj okolice jejunostomii i skórę pod szwami czy występuje zaczerwienienie, zakażenie lub nadwrażliwośćoczyść okolice jejunostomii gazą i sterylną wodą lub roztworem soli fizjologicznej. Dokładnie osusz skóręoczyść skórę pod zaciskiem mocującym, używając gazy i sterylnej wody lub roztworu soli fizjologicznej. Dokładnie osusz skóręobserwuj czy nie ma pęknięć lub zagięć jejunostomii UWAGA! Podczas pielęgnacji unikaj przesuwania i obracania zgłębnika oraz dysku mocującego. Do pielęgnacji okolic jejunostomii nie należy używać kremów ani proszków (talku). Polecane są środki na bazie poliheksanidu. Ważne jest, aby kontrolować szwy i umiejscowienie jejunostomii. Pytania i odpowiedzi Wiedza ogólna / Porady Dojelitowe żywienie przez sondę oznacza, że płynny pokarm – dieta dojelitowa – jest dostarczana przez sondę, czyli specjalną „rurkę” założoną przez nos i dochodzącą bezpośrednio do żołądka lub jelita cienkiego. W żołądku lub jelicie dieta jest mieszana z sokiem żołądkowym i jelitowym, i za pomocą enzymów rozkładana na poszczególne składniki, tak jak normalny pokarm. Następnie skłądniki te są wchłaniane do organizmu. Dieta przemysłowa odżywia tak samo lub lepiej niż normalny dojelitowe przez sondę dietą przemysłową jest konieczne, jeśli :Żywienie drogą doustną jest niewystarczające – dostarcza za mało składników odżywczych i powodu choroby nie można spożywać pokarmu w „normalny” sposób, np. przy nowotworach górnego odcinka przewodu pokarmowego albo ciężkiej dysfagii (np. po udarze).Z powodu choroby „normalna” żywność nie może być jedzona, np. gdy jelito nie może trawić pokarmu ani go wchłaniać (zespół złego wchłaniania) i pacjent musi dostawać pokarm”wstępnie przygotowany”.Rodzaje sond/ zgłębnikówIstnieją różne rodzaje sond żywieniowych. W leczeniu stacjonarnym w szpitalu często używana jest sonda nosowo-żołądkowa, zwykle stosowana jedynie przez krótki czas (do 21 dni). Sondy żywieniowe są zrobione z przyjaznego dla organizmu tworzywa. Sonda zakładana jest przez dziurkę w nosie i sięga do żołądka lub jelita cienkiego. Sonda jest przymocowana do nosa za pomocą specjalnego plastra. Jeśli wymagane jest żywienie dojelitowe przez czas dłuższy niż kilka dni lub tygodni, w większości przypadków w celu odżywiania wykonuje się gastrostomię PEG (Przezskórną Endoskopową Gastrostomię) lub gastrostomię klasyczną. PEG to założenie specjalnej „rurki” przez powłokę brzuszną (przez skórę) bezpośrednio do żołądka. Odbywa się to w trakcie gastroskopii. Gastrostomia klasyczna to założenie specjalnej „rurki” przez powłokę brzuszną (przez skórę) bezpośrednio do żołądka, podczas operacji chirurgicznej. Pokarm jest transportowany przez linię (rurkę z tworzywa sztucznego) do podawania z pojemnika do sondy lub gastrotomii, a przez nią do żołądka lub jelita. Regulator przepływu to rurka przyłączeniowa z tworzywa sztucznego. Pokarm może być podawany sposobem grawitacyjnym lub za pomocą pompy do żywienia dojelitowego. Pompa kontroluje szybkość podawania pokarmu i może również ostrzec, jeśli np. pojemnik na pokarm jest pusty lub jeśli sonda się zatka (co przy właściwym postępowaniu zdarza się niezwykle rzadko). Jeżeli pokarm jest podawany sposobem grawitacyjnym, ustalenie transportowanej ilości następuje za pomocą zacisku rolkowego na linii do podawania. Wymagana ilość diety jest indywidualna i zależy od wzrostu, wagi ciała, ilości ruchu oraz tego, czy pacjent otrzymuje dodatkowo jedzenie doustne. W diecie podawanej przez sondę/ gastrostomię jest zawarta nie tylko wystarczająca ilość energii, lecz także jest w pełni pokryte dzienne zapotrzebowanie na białko, witaminy, minerały, mikroelementy i błonnik pacjentów aktywnych, poruszających się dzienne zapotrzebowanie wynosi około 25-35 kcal na kg masy ciała, podczas gdy zapotrzebowanie osób obłożnie chorych jest pokrywane przy 20-25 kcal na kg masy ciała. W indywidualnych przypadkach to zapotrzebowanie może być niższe lub znacznie na składniki odżywcze oblicza lekarz prowadzący, specjalnie przeszkolony w dziedzinie żywienia przez pompę jest absolutnie zalecana w przypadku podaży diety przemysłowej do jelita cienkiego. Dla pacjentów aktywnych, poruszających się istnieje również możliwość podawania pokarmu przez pompę umieszczoną w specjalnym plecaku, z zewnątrz nie różniącym się wcale od zwykłych plecaków (tak zwana mobilna pompa plecakowa, zawierająca specjalny akumulator). Szczególnie u pacjentów obłożnie chorych wskazane jest podawanie diety przez sondę/ gastrostomię nieprzerwanie nawet przez 20 godzin. Alternatywnie można go podawać wielokrotnie w ciągu dnia w porcjach – bolusach (zwykle do 250-300 ml w ciągu co najmniej 20 minut wraz z następującą bezpośrednio po tym przerwą 1,5 godziny). Zbyt szybkie podawanie większych ilości diet przez sondę/ gastrostomię może powodować wzdęcia, biegunki, wymioty i złe samopoczucie. Szczególnie na początku prowadzenia żywienia dojelitowego zalecane jest powolne podawanie diety i stopniowe zwiększanie jej podaży diety dojelitowej około 1 godziny po, górną część ciała pacjenta należy unieść o co ​najmniej 30° – 45° (pozycja półsiedząca, podnieść wezgłowie łóżka lub położyć pod głowę i ramiona dużą poduszkę).Podawanie pokarmu może odbywać się także nocą. W ciągu doby należy jednak zachować co najmniej 4 godziny przerwy. Stosowanie pompy do żywienia dojelitowego pozwala lepiej kontrolować szybkość podawania. Gdy jest konieczne, istnieje możliwość podawania tabletek lub innych leków przez sondę/ gastrostomię. Preferowane są leki w postaci płynnej, ze względu na łatwiejsze podawanie. Jeśli chodzi o tabletki, to większość można rozgnieść w moździerzu, a kapsułki leków zawsze ustala lekarz prowadzący, ponieważ nie wszystkie tabletki i kapsułki mogą być kruszone lub otwierane (niektóre tracą w ten sposób skuteczność).Leki zlecone przez lekarza prowadzącego, które się do tego nadają, należy rozpuścić w wodzie lub rozcieńczyć i za pomocą strzykawki podać poprzez adapter bezpośrednio do sondy/ gastrostomii lub przez trójnik linii do podaży. Między podawaniem różnych leków sondę/ gastrostomię należy przepłukać wystarczającą ilością wody (min. 10 ml). Przed i po podaniu leku sondę należy przepłukać w co najmniej 20 ml wody za pomocą Nigdy nie podawaj leków wraz z dietą i nie mieszaj różnych leków ze sobą, ponieważ może to doprowadzić do zatkania się sondy lub osłabienia skuteczności leków. Pokarm do sondy/ gastrostomii należy przechowywać w temperaturze do sondy/ gastrostomii należy przechowywać w temperaturze pokojowej, ale nie bezpośrednio na słońcu, czy w pobliżu grzejników (stosować się do wskazań na opakowaniu).Nie używać pokarmu, gdy upłynął termin przydatności do spożycia!Pokarm zawsze podawać w temperaturze pokojowej!Nie podawać do sondy/ gastrostomii diety schłodzonej w lodówce – może wywołać wszelkimi kontaktami z pokarmem do sondy/ gastrostomii należy dokładnie umyć ręce i starannie oczyścić blat, na którym całość będzie żywieniu przez sondę stosuj tylko specjalną żywność do żywienia dojelitowego. Nie wolno w żadnym razie podawać przez sondę purée, zup itp., ponieważ może to doprowadzić do jej zatkania!Otwarte pojemniki traktować jak produkty łatwo psujące worek można użyć przez cały jeden, dzień bez żadnych problemów, w temperaturze do 40° C. Jeśli stomia zagoiła się i nie ma objawów stanu zapalnego, można bez problemu brać prysznic i kąpać się. W tym celu należy zdjąć opatrunek. Po kąpieli ważne jest dokładne osuszenie skóry wokół stomii. W celu uniknięcia infekcji stomia musi być przed nałożeniem opatrunku zupełnie regularnej aktywności w wodzie, a także ruchliwym trybie życia należy w dłuższej perspektywie rozważyć zmianę z gastrostomii klasycznej lub typu PEG na gastrostomię niskoprofilową (LPD lub typu Button), ponieważ jest ona mniej uciążliwa. Jeśli jedzenie i przełykanie jest możliwe, a lekarz prowadzący nie ma zastrzeżeń, to nawet należy dodatkowo jeść i pić. To nie tylko poprawia samopoczucie, lecz także chroni przed infekcjami w obrębie jamy ustnej i gardła. Rodzaj i ilość spożywanego dodatkowo pożywienia należy skonsultować z lekarzem prowadzącym. Jeśli tylko możliwe będzie normalne spożywanie pokarmu w wystarczającej ilości, gastrostomia PEG nie będzie potrzebna. Usunięcie odbywa się podczas gastroskopii. Stomia zamyka się wtedy sama w ciągu kilku godzin. Gastrostomia, PEG może być używana, jak długo działa. Zmiana jest konieczna tylko w przypadku dzieci zgłębniki wymienia się cześciej, także ze względu na wzrost dziecka i konieczność zmiany że wymiany gastrostomii dokonuje JEDYNIE lekarz! Pacjent będący pod opieką poradni żywieniowej, otrzymuje z poradni (średnio 1 raz w miesiącu) do domu żywność na każdy dzień i niezbędne środki pomocnicze, takie jak np. pompa pokarmowa, linie do podaży, zestawy opatrunkowe, strzykawki do płukania, niezbędne środki dezynfekujące. Pielęgnacja przed kontaktem z sondą/ gastrostomią dokładnie myć ręceprzed i po zakończeniu żywienia dojelitowego za każdym razem przy pomocy strzykawki przepłukać sondę/ gastrostomię 20 ml wody, soli fizjologicznej lub innego zaleconego przez lekarza płynu, by się nie zatkała!do płukania sondy/ gastrostomii zalecamy stosowanie ochłodzonej wody przegotowanej lub niegazowanej wody mineralnejdo przepłukiwania nie używać:herbaty owocowej i soków (mogą powodować przyleganie pokarmu do sondy)kawy, herbaty czarnej i innych rodzajów herbat (plamią sondę)napojów alkoholowych (niszczą materiał sondy)nasadkę sondy/ gastrostomii przemywać codziennie ciepłą wodą (ewentualnie przy użyciu miękkiej szczoteczki do zębów)resztki kleju z plastra usunąć przy użyciu ciepłej wody i gazyDo czyszczenia sondy/ gastrostomii (w tym rurki PEG) w żadnym razie nie używaj spirytusu ani octanów, gdyż mogą spowodować uszkodzenie materiału sondy! Przed zmianą opatrunku ręce umyć, a następnie dokładnie wydezynfekować środkiem do dezynfekcji rąk (3-5 ml)Dotykać stomii tylko rękami dokładnie umytymi ewent. wydezynfekowanymiRegularne zmiany opatrunkuw pierwszych 10 dniach po założeniu PEG codziennie osuszać i zakładać przez zewnętrzną mocującą sterylny opatrunekpotem przy stomii bez podrażnień zmieniać opatrunek 2-3 razy w tygodniu (w razie potrzeby częściej)Przy każdej zmianie opatrunku rurkę PEG poruszyć, obracać o 180 ° oraz delikatnie wsuwać i wysuwać, następnie przymocować pod zewnętrzną płytkę trzymającą, lekko przy tym pociągając, zostawić odrobinę luzu (przy zbyt silnym pociągnięciu mogą powstać odgniecenia, odleżyny albo płytka trzymająca może wrastać)Prawidłowa higiena osobista (regularne prysznice lub kąpiele) pomaga uniknąć infekcji stomii. Mycie zębów co najmniej 2 x dziennie (także protezy) szczoteczką i pastą (nawet gdy odbywa się wyłącznie żywienie przez sondę i występują zaburzenia przełykania)Przy suchości w ustach płukać usta naparem z szałwii i rumianku, ssać cukierki bez cukru lub zwilżać błonę śluzową w jamie ustnej wacikami nasączonymi sokiem z cytrynyJeżeli ustała produkcja śliny, zapobiegać wysychaniu jamy ustnej za pomocą sztucznej ślinyLinii do podaży używać maks. 24 godziny, a potem wyrzucićPrzy stosowaniu pompy pokarmowej regularnie ją czyścić (tylko według instrukcji i w stanie wyłączonym) Kontrola / sytuacje alarmujące Ilekroć dzieje się coś niezwykłego, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym!W przypadku uporczywej biegunki lub wymiotówJeśli nastąpił przyrost wagi w ciągu kilku dni o więcej niż jeden kilogramJeśli nastąpiła utrata wagi, choć codziennie dostarczana jest przez sondę zalecana ilość pokarmuJeśli nasadki sondy/ gastrostomii są uszkodzone (pielęgniarki dysponują częściami zamiennymi oraz zestawami naprawczymi i mogą usunąć usterki bez potrzeby wymiany sondy)Jeśli stomia jest mocno zaczerwieniona, bolesna, występuje obrzęk, swędzenie lub wydzielina rany. Mogą to być objawy zapalenia, które wymagają szczególnej terapii!Nigdy bez konsultacji nie stosuj na stomię maści, proszków lub nalewek, ponieważ pogarszają one reakcje rany lub mogą uszkodzić materiał sondy!Kiedy sonda/ gastrostomia zatkała się, pod żadnym pozorem nie przepłukuj jej pod wysokim ciśnieniem! Używanie ciał obcych, np. drutu, aby przepchać rurkę, może doprowadzić do poważnych obrażeń i uszkodzić sondę/ gastrostomię! Jeżeli przy żywieniu przez sondę/ gastrostomię występują biegunki, może to mieć różne przyczyny. Często odpowiedzialne są za to choroby podstawowe (np. zapalenie przewodu pokarmowego, cukrzyca) lub działania uboczne leków. Biegunka może wystąpić także przy nieprawidłowym wykonywaniu karmienia przez sondę (zgłębnik)/ żywność do sondy/ gastrostomii zawierająca błonnik może przeciwdziałać biegunce. Także gdy wystąpi zaparcie, może pomóc przejście na specjalną żywność zawierającą możliwych przyczynRozwiązanie problemuJedzenie podawane zbyt szybkoZmniejszyć ilość podawanego jedzenia, przy podawaniu sposobem grawitacyjnym ewentualnie przejść na pompę za zimnePodgrzać pokarm do temperatury pokojowej (nie gotować!).Otwarte opakowanie pozostawało przez dłuższy czas w temperaturze pokojowej i pokarm się zepsułJedzenie wyrzucić, a w przyszłości przechowywać zgodniez pocenie się czy gorączka prowadzi do niedoboru soli (niedobór sodu)Dodać do płynu soli kuchennej (pół łyżeczki na dzień), ale tylko po konsultacji z lekarzem i ewentualnie przy kontroli poziomu sodu we krwi W przypadku, gdy dojdzie do przypadkowego wypadnięcia gastrostomii należy przede wszystkim zachować spokój i postępować zgodnie z następującymi zaleceniami:Przyłożyć jałowy opatrunek, zabezpieczając przed wyciekiem treści z żołądka na skórę i ubranie się z zespołem żywieniowym, lekarzem bądź przypadku braku możliwości wizyty domowej lekarza prowadzącego, należy udać się do najbliższego szpitala celem jak najszybszego założenia nowego dostępu żywieniowego: gastrostomii/ powyższe czynności są konieczne. Ponieważ kanał po wypadnięciu dostępu bardzo szybko zarasta. W przypadku, gdy dojdzie do przypadkowego wypadnięcia zgłębnika należy przede wszystkim zachować spokój. Skontaktuj się z zespołem żywieniowym, lekarzem bądź pielęgniarką, poinformuj, kiedy jest przewidziana kolejna porcja podania diety względnie zalecanych leków przez lekarza. Następnie umów się z pielęgniarką na wymianę zgłębnika nosowo-żołądkowego. W przypadku brak możliwości wizyty domowej należy udać się do najbliższego szpitala. Nigdy nie można samemu niczego wkładać do otworu po jejunostomii (istnieje niebezpieczeństwo przebicia jelita!)Przyłożyć jałowy opatrunek, zabezpieczając przed wyciekiem treści jelitowej na skórę i ubranie się z zespołem żywieniowym, lekarzem prowadzącym bądź udać się do najbliższego szpitala celem założenia nowego dostępu żywieniowego. Jest to BARDZO POWAŻNY STAN, grożący dalszymi powikłaniami!Wyciek może być spowodowany toczącym się stanem zapalnym kanału gastrostomii lub nieszczelnością dostępu żywieniowego, ale też ułożeniem chorego na lewym boku tuż po nakarmieniu (podaż diety).ZAPOBIEGANIEUnikanie ułożenia chorego na lewym pielęgnacja skóry wokół dostępu objętości podawanych porcji, zwolnienie prędkości zauważysz niepokojące objawy, skontaktuj się ze swoim lekarzem prowadzącym! Do mechanicznego uszkodzenia dochodzi w obrębie końcówki dostępu żywieniowego, w związku z częstym używaniem (otwieraniem i zamykaniem) podczas że należy zawsze skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu ustalenia wymiany gastrostomii/ PEG/ jejunostomii ! Pozostałe metody żywienia klinicznego Żywienie doustneNajbardziej fizjologiczną Najbardziej fizjologiczną, bezpieczną i najtańszą drogą podaży energii i składników odżywczych jest doustna podaż pokarmu dostosowana do aktualnych potrzeb chorego Żywienie pozajelitowePolega na dostarczaniu wszystkich niezbędnych do życia składników odżywczych, bezpośrednio do układu krwionośnego (dożylnie) – z pominięciem przewodu pokarmowego Poznaj nasze produkty Wysokie zapotrzebowanie na białko Fresubin Protein Energy DRINK List zapraszający Program Opłaty Warunki zmian i rezygnacji Noclegi Event Details List zapraszającySzanowni Państwo, w imieniu Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego Dzieci serdecznie zapraszamy do udziału w kursie żywieniowym “Żywienie pozajelitowe i dojelitowe w warunkach szpitalnych i domowych”, który odbędzie się w dniach – we Wrocławiu. Kurs prowadzony będzie na poziomie podstawowym. Pierwszy dzień kursu poświęcony będzie części teoretycznej – wspólnie z ekspertami z całej Polski omówimy zagadnienia z zakresu żywienia klinicznego dzieci. Drugiego dnia zaprosimy Państwa do udziału warsztatach. Wspólnie z wykładowcami będziemy analizować wybrane przypadki pod kątem praktycznego rozwiązywania problemów diagnostycznych i leczniczych. Jesteśmy przekonani, że ta formuła oraz praca w tak szerokim gronie specjalistów, przyniesie wiele istotnych wskazówek jak również będzie cenną płaszczyzną wymiany poglądów i doświadczeń. Da to również możliwość dyskusji oraz znalezienia odpowiedzi na pojawiające się pytania i wątpliwości w dziedzinie żywienia klinicznego dzieci. Serdecznie zapraszamy dr hab. Agnieszka Szlagatys-Sidorkiewicz, prof. nadzw. Prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego Dzieci Program POBIERZ PROGRAMKolejna edycja kursu została zaplanowana w listopadzie 2022 podczas Warszawskiego Forum Żywieniowego. Program kursu będzie obejmował innym program merytoryczny. Opłaty Członkowie PTŻKD Osoby nie będące członkami PTŻKD 500,00 600,00 Opłata rejestracyjna zawiera: udział w kursie materiały kursowe certyfikat potwierdzający uczestnictwo w kursie przerwy kawowe oraz lunch Opłatę należy uregulować na konto: Santander Bank Polska al. Jana Pawła II 17 00-854 Warszawa Numer konta: 38 1910 1048 2208 1964 5294 0003 (Grupa Medica ul. Wodna 25 90-024 Łódź). Prosimy o dopisanie w tytule przelewu: Udział (imię i nazwisko uczestnika) – Kurs „Żywienie pozajelitowe i dojelitowe w warunkach szpitalnych i domowych” Opłaty za wysyłkę Faktury VAT: Wysyłka elektroniczna e-mailem: 0,00 zł • List zwykły polecony: 5,00 zł Prosimy o wybranie jednej z powyższych opcji i informację w jakiej formie chcieliby Państwo otrzymać fakturę na adres e-mail: biuro@ Warunki zmian i rezygnacji Termin rezygnacji – od Opłata rejestracyjna potrącenia 50% brak refundacji Zmiany i anulacje przyjmuje wyłącznie Biuro Organizacyjne Grupa Medica (ul. Wodna 25 lok. 2AU, 90-24 Łódź). Obowiązuje forma pisemna rezygnacji, wraz z podaniem numeru konta bankowego, na które zwrócimy refundowaną kwotę. Opłaty mogą zostać przepisane na inną osobę po uzgodnieniu i akceptacji organizatora. Termin bezkosztowej rezygnacji z zamówionych usług upływa NoclegiZapraszamy do rezerwacji noclegów na warunkach preferencyjnych z hasłem ” KURS ŻYWIENIOWY “ Pokój jednoosobowy ze śniadaniem (1 doba) 350 zł Pokój dwuosobowy ze śniadaniem (1 doba) 409 zł *Cena zawiera śniadanie w formie bufetu, wstęp do centrum fitness oraz dostęp do internetu WiFi. Rezerwacji miejsc noclegowych należy dokonać indywidualnie pod wskazanymi do kontaktu numerem telefonu i adresem mailowy : Tel: 71 749 17 00 Email: wroclawplus@ Q Hotel Plus Wrocław, ul. Zaolziańska 2, 53 – 334 Wrocław Ilość pokoi w promocyjnej cenie jest ograniczona, a ich dostępność należy potwierdzać bezpośrednio z hotelem. Event Details Start date: 30 wrzesień 2022 End date: 1 październik 2022 Start time: 09:00 End time: 15:00 oprac. prof. Iwona Sarzyńska-DługoszRola żywienia w leczeniu chorych na SLA Wszystko o PEGCo zrobić, gdy zakrztuszenia zdarzają się bardzo często a posiłki stają się wielkim utrudnieniem w codziennym życiu?Zgłębniki nosowo-żołądkoweJeśli osoba chorująca na SLA nie może utrzymać swojej masy ciała pomimo właściwej podaży pokarmów drogą doustną, lub jedzenie i połykanie staje się zbyt wyczerpujące, czasochłonne czy niebezpieczne, należy wziąć pod uwagę karmienie poprzez zgłębnik nosowo-żołądkowy (sondę nosowo-żołądkową – czyli specjalną rurkę wsadzaną przez nos i dochodzącą przez przełyk aż do żołądka, za pomocą której można wprowadzać zmiksowany pokarm, albo gotowy preparat odżywczy bezpośrednio do żołądka). Jest to znacznie łatwiejsza droga do utrzymania właściwego stanu odżywienia i nawodnienia niż próba zjedzenia lub wypicia wszystkiego doustnie. Zgłębniki nosowo-żołądkowe mogą zmniejszyć stres odczuwany przez osobę chorą, w sytuacji gdy nie jest ona w stanie zjeść wystarczająco dużo, aby utrzymać swoją masę ciała. Zgłębnik nosowo-żołądkowy pozwala osobie chorej zjeść to, co jest w stanie, a następnie uzupełnić odpowiednią ilość kalorii za pomocą zgłębnika. Witaminy i leki można również łatwo podać przez zgłębnik. Należy podkreślić, że założenie zgłębnika nosowo-żołądkowego nie wyklucza przyjmowania pokarmów i płynów droga doustną, ale oferuje wygodną metodę odżywiania, nawodnienia i podaży leków u osób z zaburzeniami połykania. Zastosowanie zgłębników do karmienia znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo zachłyśnięcia i aspiracji pokarmu lub płynów do płuc i zmniejsza ryzyko zapalenia płuc, dzięki temu przyczynia się do utrzymania lepszej jakości życia osób żołądkowe najlepiej powinny być wykonane z silikonu lub poliuretanu, aby zmniejszyć odczyn zapalny sąsiadujących z nim tkanek i zapobiegać powstawaniu odleżyn. Założenie zgłębnika jest jednak rozwiązaniem czasowym, które nie powinno być stosowane dłużej niż 4 tygodnie. Po około czterech tygodniach w miejscach przylegania sondy do błony śluzowej nosa czy przełyku mogą tworzyć się odleżyny, a nawet powstawać tzw. przetoki, czyli otwory w przełyku. Docelowo zaleca się, aby chory z trudnościami w połykaniu miał wykonaną przetokę odżywczą (gastrostomię, PEG, RIG).Kiedy założyć gastrostomię odżywczą?U większości chorych na SLA wskazane jest wytworzenie gastrostomii. Często decyzję o jej wytworzeniu należy podjąć w stosunkowo wczesnym stadium choroby. Przetokę odżywczą można wykonać metodą endoskopową tzw. PEG (najczęstsza metoda), lub za pomocą fluoroskopu z kontrolą radiologiczną (RIG).Wraz z postępem choroby siła mięśni oddechowych zmniejsza się i założenie PEG jest trudniejsze oraz obarczone większym ryzykiem powikłań. Idealnie PEG należy założyć wówczas gdy pojemność życiowa płuc chorego (VC) przekracza 50% normalnej pojemności życiowej. Wtedy procedura jest bezpieczniejsza, a powrót do zdrowia jest łatwiejszy. Założenie PEG-a w czasie, gdy osoba chora może jeszcze spożywać posiłki doustnie, pozwala na stopniowe przejście od karmienia doustnego do karmienia przez PEG. Nawet jeśli PEG zostanie założony i nie będzie używany od razu, to będzie dostępny, gdy nastąpi taka potrzeba. Jeśli pojemność oddechowa jest odpowiednia, wprowadza się gastrostomię odżywczą (dren) przez nacięcie na brzuchu bezpośrednio do żołądka za pomocą endoskopu. Jest to zabieg stosunkowo łatwy, wykonywany w czasie krótkotrwałego znieczulenia miejscowego. Jeśli pojemność życiowa będzie znacznie obniżona i przekroczy poziom bezpieczny dla PEG, lekarze mogą wykonać RIG (gastrostomię z wprowadzeniem radiologicznym). Taka procedura jest skuteczna i bezpieczna dla osób z umiarkowanym lub ciężkim upośledzeniem czynności oddechowych, chociaż powrót do zdrowia może być nieco dłuższy niż w przypadku kilka tygodni po założeniu PEG wymaga specjalnej uwagi, aby zapobiec zakażeniu (jak w przypadku każdej rany po zabiegu chirurgicznym). Po wygojeniu miejsca założenia PEG-a konieczne jest codzienne mycie wodą i mydłem. Przed podaniem czegokolwiek przez PEG-a oraz po każdym karmieniu należy PEG przepłukać wodą w celu oczyszczenia. Podczas przepłukiwania warto delikatnie ścisnąć rurkę gdy przepływa woda, aby usunąć wszystko, co przykleja się do jej przypadku gdy pacjent jeszcze połyka zawsze możemy podać część posiłku doustnie, a dopiero gdy pacjent zmęczy się połykaniem, resztę posiłku podać do PEG-a. Gdy chory już sam nie połyka, czasem wystarczy podać odrobinkę pokarmu do ust, w celu zwiększenia wydzielania soków żołądkowych - a następnie resztę podać do PEG-a. Ułatwimy w ten sposób trawienie i zarazem dbamy o samopoczucie pacjenta, który może wyrazić opinię o smaku potraw. Odczuwanie smaku jest bowiem zachowane, a kilka kropli zupy nie spowoduje niebezpiecznego dojelitoweNajczęściej podaje się kilka posiłków w ciągu dnia - tak jak w przypadku zwykłych posiłków - 5 do 6 razy na dobę, zazwyczaj objętość jednego posiłku to 300-500 ml. Niektórzy pacjenci otrzymują karmienie tylko przez noc przy użyciu specjalnej pompy lub za pomocą wlewu grawitacyjnego, a ciągu dnia do PEG-a otrzymują tylko płyny i stosowania żywienia dojelitowego należy kontrolować tolerancję pacjenta na podawane preparaty, oraz tempo i sposób ich podaży. Wdrażając karmienie przez zgłębnik/PEG czasami pojawia się zgaga, mdłości, wymioty, wzdęcia czy biegunka, zwłaszcza po tygodniach trwającego niedożywienia. Aby temu zapobiec, szczególnie na początku prowadzenia żywienia dojelitowego zalecane jest powolne podawanie diety i stopniowe zwiększanie jej ilości, podawanie produktów odżywczych w temperaturze pokojowej oraz utrzymywanie pozycji pionowej lub półsiedzącej podczas karmienia i przez ok. 30 min po jest również prawidłowy dobór diety dostosowany do problemów klinicznych chorego oraz stopnia odżywienia pacjenta. Odżywanie przez PEG to na ogół zastosowanie gotowych preparatów żywieniowych, które są kompletne pod względem odżywczym, sterylne i znacznie łatwiejsze do podania, a także mniej czasochłonne dla opiekunów niż posiłki przygotowywane w domu. Zbilansowane diety przemysłowe cechują się ściśle określoną liczbą składników pokarmowych i znaną przeliczoną na jeden mililitr zawartością kaloryczną, płynną konsystencją dającą pewność utrzymania drożności gastrostomii odżywczej, prawidłową osmolarnością pomiędzy 250 – 400 mOsm/l, jałowością, bezpieczeństwem chemicznym zawartości oraz dostosowaną do potrzeb wielkością stosowanymi preparatami są:- Nutrison Standard - dieta normokaloryczna 1 kcal/ml o neutralnym smaku do żywienia drogą przewodu pokarmowego. Głównym źródłem białka jest kazeina, preparat zawiera wyłącznie tłuszcze LCT, źródłem węglowodanów są wolno wchłaniane maltodekstryny. Jest to dieta bezresztkowa i bezglutenowa, 1500 do 2000 ml Nutrisonu pokrywa dzienne zapotrzebowanie na niezbędne składniki odżywcze, osmolarność preparatu to 265 mOsm/ Nutrison Energy – w szczególności zalecany u chorych niedożywionych, preparat wysokoenergetyczny (1,5 kcal/ml), nie zawiera błonnika, wzbogacony w kwasy omega-3 (DHA/EPA), zawiera triglicerydy średniołańcuchowe, mieszankę białek spełniającą wytyczne WHO, karotenoidy o działaniu antyoksydacyjnym. Jest bezglutenowy, wolny od laktozy i bezresztkowy. Dawkowanie to zwykle 1500-2000 ml dziennie lub zgodnie z zaleceniami Nutrison Multifibre – stosowany w długotrwałym żywieniu przez zgłębnik lub gastrostomię ze względu na podobieństwo do naturalnej diety oraz w profilaktyce i leczeniu zaparć i biegunek w przebiegu leczenia żywieniowego. Jest to dieta kompletna pod względem odżywczym, normokaloryczna - 1 kcal/ml, gotowa do użycia, z dodatkiem błonnika, zawierająca kwasy omega-3 (DHA/EPA). Optymalnie dobrana ilość białka w Nutrisonie Multifibre pozwala na ograniczenie katabolizmu i szybkie rozpoczęcie procesów naprawczych w organizmie chorego. Błonnik zawarty w preparacie reguluje pasaż jelitowy i pracę przewodu pokarmowego, ma wpływ na florę bakteryjną, dzięki zawartości włókien rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych powoduje mniej powikłań typu biegunki/zaparcia oraz ma właściwości prebiotyczne. Obecne w składzie karotenoidy naturalnego pochodzenia modulują działanie układu immunologicznego. Dawkowanie to zwykle 1500-2000 ml dziennie lub zgodnie z zaleceniami Nutricomp Standard Fibre to dieta normokaloryczna (1 kcal/ml), zawierająca kompletny zestaw składników odżywczych, wzbogacona olejem rybim z dodatkiem błonnika. Produkt może być stosowany doustnie jako napój uzupełniający dietę lub podawany przez zgłębnik lub przetokę odżywczą. Zawiera białko o wysokiej wartości biologicznej, z różnych źródeł białkowych takich, jak kazeina i soja, zrównoważony profil kwasów tłuszczowych, pochodzących z oleju sojowego, rzepakowego, triglicerydów średniołańcuchowych i z oleju rybiego, kompozycję węglowodanów z maltodekstryny będących źródłem szybko i łatwo dostępnej energii. Umożliwia pokrycie dobowego zapotrzebowania na witaminy i mikroelementy. Preparat o niskiej, fizjologicznej osmolarności: 260 mOsm/ Fresubin Orginal Fibre to dieta kompletna, normokaloryczne (1 kcal/ml), bogata w błonnik (1,5 g błonnika /100 ml), pozbawiona glutenu i laktozy, przeznaczona do długotrwałego żywienia dla pacjentów ze stwierdzonym niedożywieniem lub ryzykiem jego wystąpienia. Preparat o osmolarności: 285 mOsm/ Fresubin 1800 Complete to dieta kompletna, wysokoenergetyczna (1,2 kcal/ml), bogata w błonnik, bogatobiałkowa, zawierająca białko kazeinowe oraz omega-3 kwasy tłuszczowe, pozbawiona glutenu i laktozy, przeznaczona do długotrwałego żywienia dla pacjentów ze stwierdzonym zwiększonym zapotrzebowaniem kalorycznym. Preparat o osmolarności: 345 mOsm/ Reconvan - kompletna dieta do żywienia dojelitowego, wspomagająca integralność jelit, bogatobiałkowa (22% energii białkowej), zawierająca białko kazeinowe i hydrolizat białka pszenicy, z glutaminą i argininą, ponad 50% tłuszczy z triglicerydów średniołańcuchowych i omega-3 kwasów tłuszczowych, bezresztkowa, normokaloryczna – 1 kcal/ml, o osmolarności 270 mOsm/ IsoSource Standard Fibre - dieta kompletna, normokaloryczna, z dodatkiem błonnika, do podawania doustnego lub dożołądkowego. Stosowana w przypadku braku lub ograniczenia możliwości normalnego odżywiania i konieczności długotrwałego stosowania diety bogatoresztkowej. Dawkowanie: 1500-2000 ml jako wyłączne żywienie lub ≥500 ml jako żywienie uzupełniające zgodnie z zaleceniem żywieniem dojelitowym są związane takie niebezpieczeństwa jak: niewłaściwy dobór diety pod względem jakościowym i ilościowym, zły sposób podawania (za szybkie tempo, nieodpowiednie objętości, zła temperatura podania), mechaniczne powikłania związane z założeniem zgłębnika, zaburzenia metaboliczne, przewodnienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe, witaminowe, zaburzenia poziomu cukru jak również infekcje przewodu pokarmowego i zachłystowe zapalenie zapobiegać powikłaniom żywienia dojelitowego należy stosować się do prostychzasad:- przed podjęciem jakichkolwiek czynności związanych z obsługą żywienia umyj ręce wodą i mydłem i wytrzyj czystym ręcznikiem,- każdorazowo przed podaniem pokarmu sprawdzaj położenie i umocowanie zgłębnika nosowo-żołądkowego/PEG-a,- kontroluj przynajmniej raz dziennie zalegnie żołądkowe, gdy przekracza ono 300 ml należy usunąć treść i zmniejszyć porcje podawanego pokarmu,- stosuj u pacjenta pozycję półwysoką przez około pół godziny po podaniu posiłku metodą przerywaną i cały czas przez okres karmienia pompą perystaltyczną,- zawsze kontroluj temperaturę, konsystencję, skład, zapach i ilość podawanego pokarmu,- w przypadku zgłębnika nosowo-żołądkowego troskliwie pielęgnuj i obserwuj miejsce założenia, by zapobiec odleżynom,- stosuj w miarę możliwości zgłębniki silikonowe,- wykonuj co 4 do 6 h toaletę jamy ustnej pacjenta,- poleć pacjentowi żucie gumy bezcukrowej lub ssanie cukierków, aby zapobiegać zastoinowemu zapaleniu przyusznic,- pacjentowi bez możliwości samodzielnego żucia i nieprzytomnemu wykonuj 3 x dziennie masaż mięśni żwaczy,- zmieniaj regularnie opatrunek na gastrostomii - przynajmniej 1 raz dziennie z zachowaniem zasad aseptyki,- po każdym karmieniu spłucz zgłębnik/PEG wodą,- leki podawaj dobrze rozdrobnione i rozpuszczone, przerywając wcześniej żywienie, płucząc cewnik przed i po podaniu leków. Jeżeli trzeba podać więcej niż jeden lek w tym samym czasie, przepłukuj zgłębnik pomiędzy kolejnymi porcjami leków 30-50 ml przegotowanej wody o temperaturze pokojowej,- nigdy nie podawaj leków wraz z dietą i nie mieszaj różnych leków ze sobą, ponieważ może to doprowadzić do zatkania się sondy lub osłabienia skuteczności leków,- po podaniu leków nie podawaj soków ani problemy pielęgnacyjne u chorego z gastrostomią odżywcząZałożenie przezskórnej gastrostomii odżywczej nie zabezpiecza przed aspiracją treści pokarmowej. Może dochodzić do refluxu czyli zarzucania treści pokarmowej z żołądka do przełyku i gardła, a stamtąd treść pokarmowa może być aspirowana do dróg oddechowych powodując zapalenia płuc. Najczęściej bywa to spowodowane zbyt szybkim podawaniem i zbyt wielką objętością porcji pokarmu. Musimy pamiętać, że zazwyczaj wcześniej pacjent nie zjadał pełnoobjętościowych posiłków, z powodu niechęci lub zmęczenia, dlatego posiłek podajemy powoli, stopniowo zwiększając jego objętość, w pozycji siedzącej lub półwysokiej. W przypadku zakrztuszenia, stosujemy ucisk na przeponę pacjenta stając za jego plecami i obejmując go w okolicy poniżej łuków żebrowych. Jedna ręka ratującego jest zwinięta w pięść, druga ją obejmuje. Szybkim ruchem przyciągamy chorego do siebie zaciskając ramiona. Zabieg ten powtarzamy kilkakrotnie, aż do poprawy oddychania. Pomocne bywa również użycie ssaka (jeżeli jest dostępny) celem usunięcia pokarmu z jamy ustnej i gardła. Jeżeli pacjent ma założoną sondę lub gastrostomię i wymiotuje, otwieramy ją natychmiast, by umożliwić swobodny wypływ zalęgającego pokarmu. Takie działanie może zapobiec również może być skutkiem zbyt szybkiego podawania pokarmu lub jego nieodpowiedniego przygotowania (bakterie), ewentualnie nietolerancji pokarmowych na mleko lub leki. Wystąpienie biegunki zawsze wymaga konsultacji z lekarzem, by nie dopuścić do skórze wokół gastrostomii mogą występować zmiany spowodowane podrażnieniem treścią pokarmową lub zakażeniem. Dlatego uważnie obserwujemy skórę, wykonując codzienną toaletę wodą z mydłem, a bezpośrednio wokół drenu preparatem antyseptycznym (Polodine-R, Octanisept). Nie stosujemy środków na bazie spirytusu, by nie wysuszać skory. Po dokładnym oczyszczeniu okolicy drenu nakładamy wokół niego jałowym gazikiem maść ochronną Argosulfan, Alantan, Linomag lub inną. Jeżeli skóra wokół drenu jest podrażniona i zaczerwieniona, zawsze wymaga konsultacji z wokół gastrostomii, jako kolejne powikłanie powstaje wskutek zbyt mocnego nacisku płytki na skórę. Prawidłowa odległość płytki od powierzchni skóry wynosi 2mm i powinna dać możliwość prawidłowej pielęgnacji tego miejsca i zapobiegać powstawaniu gastrostomii jest kolejnym powikłaniem, które może wystąpić. Aby temu zapobiec zabezpieczamy dren przed przesuwaniem poprzez przyklejenie do skóry przylepcem antyalergicznym. W przypadku wypadnięcia gastrostomii należy przyłożyć jałowy opatrunek, który zabezpieczy przed wyciekiem treści z żołądka na skórę i ubranie pacjenta oraz udać się do najbliższego szpitala celem jak najszybszego założenia nowego zgłębnika. Jest to niezmiernie istotne, gdyż kanał przetoki po wypadnięciu drenu bardzo szybko zarasta. Niedrożność gastrostomii, spowodowana złym rozdrobnieniem pokarmu lub wystarczy dobrze przepłukać gastrostomię wodą przegotowaną, ale jeśli nie jest to możliwe wymagana jest wymiana drenu w warunkach szpitalnych. Pamiętajmy, by posiłki były płynne, gdyż gęstą, papkowatą zupą domową też można zatkać dren. Po posiłku lub podaniu leków zawsze przepłukujemy gastrostomię czystą wodą przegotowaną lub mineralną (50 ml).W przypadku sondy żołądkowej założonej przez nos lub usta, pamiętajmy o jej kontroli i wymianie - wykonane z PCV wymienimy co 7 do 10 dni, natomiast poliuretanowe, silikonowe co 6 tygodni. Oklejamy sondę na nosie lub policzku pacjenta plastrem antyalergicznym, codziennie zmieniając miejsce oklejenia i obserwując około trzy godziny po ostatnim posiłku kontrolujemy zaleganie w żołądku odciągając treść pokarmową strzykawką lub łącząc gastrostomię z jałowym workiem powieszonym poniżej leżącego pacjenta (można stosować zwykłe jałowe worki na mocz). W zależności od zalegania zmniejszamy ilość podawanego pokarmu o ilość zalegania.

żywienie dojelitowe w warunkach domowych forum